ประกันสังคม vs บัตรทอง ถือเป็นเรื่องที่ใคร ๆ หลายคนอยากรู้ ยิ่งถ้าเป็นสิทธิที่ว่าด้วยเรื่องของการรักษาเหมือนกัน แต่กลับมีรายละเอียดและข้อจำกัดที่แตกต่างกันไป อีกทั้งการเข้าถึงบริการทางการแพทย์และสาธารณสุข ล้วนเป็นสิทธิพื้นฐานของประชาชนอีกด้วย
บทความของ SCNews ในวันนี้ จะขอมาเปรียบเทียบ สิทธิประโยชน์ของประสังคมกับสิทธิบัตรทอง เพื่อให้ท่านผู้อ่านทุกท่านได้ทำความเข้าใจ ในหลักประกันสุขภาพซึ่งเป็นสิทธิของคนไทย และได้รับการรักษาพยาบาลอย่างทั่วถึง หากพร้อมกันแล้วก็เข้าไปอ่านเนื้อหาที่เรานำเสนอได้เลย
ทำความเข้าใจก่อนเปรียบเทียบ ประกันสังคม vs บัตรทอง
ประเทศไทยมีระบบหลักประกันสุขภาพที่ค่อนข้างครอบคลุม โดยระบบที่ประชาชนใช้กันอย่างแพร่หลาย คือ สิทธิประกันสังคม และสิทธิบัตรทอง ซึ่งทั้ง 2 สิทธิดังกล่าวมีความแตกต่าง ดังนี้
ประกันสังคม ระบบที่ออกแบบมาเพื่อคุ้มครองที่ทำงานในภาคเอกชน โดยนายจ้างและลูกจ้างร่วมกันจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคม ซึ่งผู้ประกันตนจะได้รับสิทธิประโยชน์อย่าง การรักษาพยาบาล การคลอดบุตร การว่างงาน ทุพพลภาพ ชราภาพ รวมถึงสิทธิได้รับการรักษาพยาบาลโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
สิทธิบัตรทอง หรือที่รู้จักกันในชื่อ ‘สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ’ ซึ่งเป็นโครงการที่มุ่งให้บริการด้านสุขภาพให้กับคนไทยทุกคนที่ไม่มีสิทธิประกันสุขภาพอื่น ๆ ผู้มีบัตรทองเข้ารับบริการทางการแพทย์ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย โดยต้องลงทะเบียนเลือกหน่วยบริการหรือสถานพยาบาลประจำตัว
ทั้ง 2 ระบบนี้มุ่งเน้นให้คนไทยเข้าถึงการรักษาพยาบาล แต่มีความแตกต่างกหันตรงที่ สิทธิบัตรทองจะเน้นการให้บริการกับทุกคน โดยรัฐเป็นผู้สนับสนุนงบประมาณทั้งหมด ในขณะที่ประกันสังคมเป็นระบบที่ลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐร่วมกันจ่ายเงินสมทบเพื่อดูแลแรงงานภาคเอกชน ส่งผลให้มีความแตกต่างกันทั้งในเรื่องสิทธิการรักษา เงื่อนไขการใช้บริการ การสนับสนุนจากรัฐ ด้วย
เปรียบเทียบให้เห็นชัด ๆ ประกันสังคม vs บัตรทอง
ค่ารักษาพยาบาล
ประกันสังคม ผู้ใช้สิทธิต้องจ่ายเงินสมทบมาไม่ต่ำกว่า 3 เดือน ใช้สิทธิโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ตามโรงพยาบาลคู่สัญญาที่เลือกไว้
สิทธิบัตรทอง ไม่มีค่าใช้จ่าย ใช้ได้ไม่จำกัดจำนวนครั้ง และไม่มีวงเงิน
สถานที่ใช้สิทธิ
ประกันสังคม โรงพยาบาลที่เลือกสิทธิไว้ กรณีฉุกเฉินเข้าที่ไหนก่อนก็ได้ โดยไม่ต้องสำรองจ่าย
สิทธิบัตรทอง สถานพยาบาลประจำที่ลงทะเบียนไว้ หรือเจ็บป่วยต่างพื้นที่ เข้าสถานพยาบาลปฐมภูมิที่ไหนก็ได้
การส่งต่อผู้ป่วย
ประกันสังคม ระบบประกันสังคมไม่มีการส่งต่อผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลอื่น
สิทธิบัตรทอง ใช้ใบส่งตัวเพื่อเริ่มการรักษาจากที่เดิม
การย้ายสถานที่ใช้สิทธิ
ประกันสังคม ย้ายสถานพยาบาลประจำตัวได้ปีละ 1 ครั้ง
สิทธิบัตรทอง ย้ายหรือเปลี่ยนสถานพยาบาลประจำตัวได้ 4 ครั้งต่อปี
สิทธิด้านทันตกรรม
ประกันสังคม ผู้ประกันตนตามมาตรา 33 และ 39 สามารถเข้ารับบริการทำฟันภายในวงเงิน 900 บาท/ปี ไม่จำกัดจำนวนครั้ง ครอบคลุมบริการต่าง ๆ ทั้ง ขูดหินปูน อุดฟัน ถอนฟัน ผ่าฟันคุด และฟันปลอมถอดได้บางส่วน สามารถเข้ารับบริการได้ที่สถานพยาบาลคู่สัญญากับสำนักงานประกันสังคม ไม่ต้องสำรองจ่าย
สิทธิบัตรทอง เข้ารับบริการทางทันตกรรมได้ปีละ 3 ครั้ง โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายที่คลินิกทันตกรรมชุมชนอบอุ่น ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ครอบคลุมทั้งการ ตรวจสุขภาพช่องปาก ขูดหินปูน อุดฟัน ถอนฟัน เคลือบหลุมร่องฟัน หากใช้สิทธิ์ครบทั้ง 3 ครั้ง ยังสามารถเข้ารับบริการเพิ่มเติมที่ หน่วยบริการตามสิทธิหรือโรงพยาบาลประจำอำเภอ/จังหวัดใกล้บ้านได้
การคลอดบุตร
ประกันสังคม มีวงเงินช่วยเหลือค่าคลอดบุตร 15,000 บาทต่อครั้ง
สิทธิบัตรทอง ไม่จำกัดค่าใช้จ่ายในการคลอดบุตร
เงินชดเชยอื่น ๆ
ประกันสังคม ได้รับเงินชดเชย กรณีว่างงาน เกษียณ เสียชีวิต
สิทธิบัตรทอง ได้เพียงสิทธิรักษาฟรี ไม่มีเงินชดเชยว่างงาน เกษียณ หรือเสียชีวิต

สรุปข้อดีและข้อจำกัด ในเรื่อง ประกันสังคม vs บัตรทอง
สิทธิประกันสังคม
ข้อดี เลือกใช้บริการได้จากทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชนที่เข้าร่วมโครงการ นอกจากค่ารักษาพยาบาล ยังมีสิทธิประโยชน์เพิ่มเติม เช่น เงินลาป่วย ค่าคลอดบุตร และเงินชดเชยกรณีว่างงาน
ข้อจำกัด ผู้ประกันตนต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมทุกเดือน อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมในบางกรณี เช่น ค่ารักษาพยาบาลในโรงพยาบาลเอกชน หรือค่ายาบางชนิดที่อยู่นอกเหนือสิทธิ
สิทธิบัตรทอง
ข้อดี ประชาชนทุกคนที่มีสิทธิสามารถเข้าถึงบริการได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย แม้ไม่มีรายได้หรือไม่ได้ทำงาน ไม่ต้องจ่ายเงินสมทบรายเดือน รับการรักษาได้ฟรี
ข้อจำกัด สามารถเข้ารับการรักษาได้เฉพาะโรงพยาบาลที่กำหนดในระบบ โดยส่วนใหญ่จะเป็นโรงพยาบาลรัฐ และมีข้อจำกัดในการให้บริการ